یادداشت های دکتر محی الدین قنبری

برای آگاهی، برای بهی

یادداشت های دکتر محی الدین قنبری

برای آگاهی، برای بهی

پیوندهای روزانه

دو روایت: چاه تنهایی و درد بی کسی

يكشنبه, ۲۳ خرداد ۱۴۰۰، ۰۲:۰۵ ب.ظ

آنچه امروز ما را واداشته که درباره تنهایی سخن بگوییم، تکثیرِ تجربه تنهایی است؛ دیگر در تجربه تنهایی تنها نیستیم و این به ما فرصت داده که درباره‌اش گفت‌و‌گو کنیم. این جستار در پی واگویی دو کلان‌‏روایت «سنتی» و «مدرن» از تنهایی در فرهنگ ماست و منظور از «ما»، انسان‌‌هایی هستند که در ایرانِ فرهنگی زندگی می‌‌کنند. یکی از دشواری‌‌های انسان امروز، «تنهایی» است و در فلسفه روش تحقیق در علوم انسانی می‌‌توانیم سه رویکرد یا سرمشقِ تفسیری، اثباتی و انتقادی را در نظر گرفته و به مطالعه و شناخت تنهایی بپردازیم.

 



نگاه آفتاب

 

میراث متون و گفتارهای دینی، فرهنگی، حکمی و فلسفی ما دارای حیثیتی ادبی‌اند و در نزاع بین نسبی‌باوری و بنیادگرایی، سخن گفتن از حقیقتی بزرگ‌‌تر از همه ما محصول جدال میان دو دیدگاه نیست که یکی منطبق بر واقعیت باشد و دیگری نباشد. بلکه جدال میان دو شعرِ خیال‌پردازانه است. یکی، خیال صعودِ عمودی به سوی چیزی بزرگ‌‌تر از انسانِ صرف را در سر می‌‏پروراند، و دیگری، خیال پیشرفت افقی را به سمت جامعه جهانی مبتنی بر مشارکت دارد.

با این مبانی و رویکردها در این گفتار، تنهایی را در دو رویکرد تفسیری در سنت فرهنگی خود و رویکرد اثباتی و تجربی در پنجره روان‌شناسی امروز به تماشا می‌‌نشینیم و دیدگاه‌‌های انتقادی در این زمینه که به تازگی در آن پردازش‌‌هایی شده و چندان غنایی ندارد را به هنگامی دیگر می‌‌گذاریم. آنچه که درباره تنهایی در این مقال و مجال بیان می‌‌شود ناظر بر روایتی کلی در این دو دیدگاه است و به هیچ وجه ادعای حصر ندارد، بلکه این دو گزارش را به عنوان دو روایت اصلی از تفسیر و تجربه تنهایی قابل طرح می‌‌داند.

 

متن کامل این نوشتار را در شماره سوم فصلنامه نگاه آفتاب، بخش حکمت منتشر شده در بهار 1400 بخوانید.

 

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی